هیداتوز Hydatidosis

یماری هیداتیدوز: یکی از بیماری های انگلی مشترک بین انسان و حیوان است. عامل این بیماری کرم کوچک پهن و بندبندی است بنام
«اکینوکوکوس گرانولوزوس»
Echinococus Granulosus
از خانواده سستودها که طول آن ۳-۱۰میلی متر می باشد و از سه بند و یک اسکولکس تشکیل شده که آخرین بند بارور بوده که بعد از پاره شدن این بند، تخم ها آزاد میشوند.

💠 انگل در بدن میزبان اصلی به فرم کرمی شکل و در بدن میزبان واسط به فرم کیست دیده می شود.

💠 از شایعترین آلودگیهای انگلی انواع مختلف پستانداران و انسان می باشد
میزبان های انگل:
✔️ میزبان نهایی: میزبانی که انگل دوران بلوغ یا مرحله تکثیر جنسی خود را در بدن آن موجود میگذراند. (سگ و سگ سانان)
✔️ میزبان واسط: میزبانی که انگل دوران قبل از بلوغ جنسی خود را در آن میگذراند. (انسان،گوسفند، گاو، اسب، و سایرعلفخواران)

💠 سیر تکاملی:
🔸 کرم بالغ در رودٔ کوچک سگ زندگی می کند، در آن جا رشد کرده و تولید تخم می نماید. این تخم ها همراه با مدفوع میزبان نهایی دفع می شوند و محیط اطراف را آلوده می سازند.
🔹 باد، آب و حشرات می توانند ناقل تخم ها باشند. این تخم ها بعد از دفع، بافاصله عفونی میشوند. نسبت به تغییرات محیطی نیز بسیار مقاومند، به گونه ای که می توانند در دمای ۲درجه سانتی گراد به مدت ۲سال و در طبیعت بر حسب درجه حرارت و شرایط جوی بین ۳-۸ماه زنده بمانند.
🔸 میزبان واسط از طریق خوردن تخم کرم آلوده می شود. جنین تخم در اثر ترشحات آنزیم های معده و روده خارج می شود. در مواردی، صفرا هم میتواند در فعال کردن جنین، نقش داشته باشد. جنین فعال شده، دیوارٔ روده را سوراخ می کند و از طریق مویرگ ها خود را به کبد یا ریه می رساند. تعدادی هم از این طریق به کلیه ها، طحال، عضلات، مغز و اندام های دیگر می روند. پس از رسیدن به اندام هدف، جنین رشد کرده و به روش غیر جنسی تکثیر می کند و کیست تشکیل می شود.
🔹 کیست انگل (کیست هیداتیک) در علفخواران و انسان (میزبانان واسط) دیده می شود، که از راه تماس مستقیم با سگ، مدفوع سگ، آبهای آلوده و سبزیجات آلوده به مدفوع سگ مبتلا می شود.

💠 نکته ها:
🔸 کیست هیداتیک در نقاط مختلف بدن بخصوص کبد و ریه و گاهی کلیه ها، طحال، قلب، استخوانها، عضلات با قطرهای مختلف بین ۱الی ۱۰سانتیمتر که بستگی بطول زمان پس از شروع آلودگی دارد، مشاهده می گردد، داخل آنها را مایع شفافی پر کرده است.
🔹 کیست های ریوی خطرناکترند، زیرا در اثر سرفه، امکان پاره شدن وجود دارد.
🔹 افزایش قطر کیست سالیانه ۱-۵سانتی متر است و در انسان سریع تر صورت می گیرد.
🔸 عمر این کیست در انسان تا ۵۳سال هم گزارش شده است.
🔹 از یک تخم اکینوکوکوس، کیستی بوجود می آید که ممکن است حاوی صدها هزار پروتواسکولکس باشد، بلعیدن هر پروتواسکولکس تو میزبان نهایی می تواند باعث تولید یک کرم بالغ داخل آن شود.

⚜ علائم بالینی:
🔺بیماری در دامها عائم مشخصی ندارد و معمولا در حین بازرسی پس از کشتار بویژه ضمن بازرسی کبد و ریه،
ضایعات مربوطه تشخیص داده می شوند.
🔺 در آلودگی شدید ریه، کاهش ظرفیت تنفسی، افزایش تعداد تنفس، سرفه، لاغری و کم خونی.
🔺 در آلودگی شدید کبد، نارسایی کبد، لاغری پیش رونده، اسهال، کم خونی و بزرگی کبد دیده میشود.

✅ پیشگیری و کنترل
دو اصل مهم در کنترل کیست هیداتیک :
پیشگیری و شکستن چرخه
بین میزبان نهایی و واسط است که بدین منظور اقدامات زیر مفید خواهد بود:
☑️ ضدعفونی و شست و شوی صحیح سبزیجات.
☑️ جمع آوری سگ های ولگرد
☑️ نگهداری سگ های خانگی و گله باید تحت نظر دامپزشک با معاینه دوره ای و استفاده از داروهای ضد انگل همراه باشد.
☑️ بازرسی لاشه و اندام ها در کشتارگاه ها و ضبط اندام های آلوده به طوری که اندام های آلوده دور از دسترس سگ ها نگه داشته شده و حتما سوزانده و یا دفن بهداشتی شوند.
☑️ از کشتار دام در خارج از کشتارگاه خودداری شود.
☑️ پرهیز از خرید گوشت فاقد مهر دامپزشکی

▪️قضاوت: ❗️
✔️ در درگیری فراوان آن، کل کبد ضبط می شود.
✔️ در ریه ها آلودگی کم باشد و چه زیاد باشد در هر دو حالت ریه حذف می شود.

0

0